در میان آثار فراوانی که تاکنون برای معرفی واقعه عاشورا به کودکان و نوجوانان منتشر شدهاند، برخی کتابها مسیر متفاوتی را انتخاب کردهاند؛ آثاری که به جای بازگویی مستقیم حوادث، تلاش میکنند با کمک شعر، تصویر و روایتهای کوتاه، مخاطب را با فضای انسانی و عاطفی این واقعه همراه کنند. مجموعه شعر آیینی «یک دختر بیگوشواره» سروده شاهین رهنما با تصویرگری ملیحه احمدی یکی از این آثار است که نگاهی شاعرانه به بخشهایی از واقعه کربلا دارد.
این کتاب در قالب شعر نوجوان، مجموعهای از روایتهای کوتاه و تصویری را ارائه میدهد که هر کدام به بخشی از حوادث و شخصیتهای عاشورا اشاره دارند. شعرهایی مانند «تکرار خورشید»، «تشنهتر»، «پرواز اول»، «شرم»، «دختر ماه» و «روی نیزه» تلاش میکنند مخاطب را با لحظههایی از این واقعه تاریخی آشنا کنند؛ لحظههایی که بیشتر از آنکه به شرح جزئیات تاریخی بپردازند، بر احساس، ایثار، دلتنگی و مظلومیت شخصیتها تمرکز دارند.
بخش زیادی از آشنایی نوجوانان با واقعه عاشورا از طریق مراسمهای مذهبی، روایتهای خانوادگی و برنامههای مناسبتی شکل گرفته است. «یک دختر بیگوشواره» تلاش دارد با بهرهگیری از زبان شعر، زاویهای تازه برای ارتباط با این موضوع ایجاد کند؛ روایتی که در آن، حادثه کربلا به مجموعهای از تصویرهای عاطفی و انسانی تبدیل میشود.
شاهین رهنما در این مجموعه از زبانی ساده و روان استفاده کرده تا مفاهیم عمیق عاشورا برای مخاطب نوجوان قابل لمستر شود. کوتاهی شعرها، آهنگ واژهها و استفاده از تصاویر ذهنی، باعث شده مخاطب جوان بتواند راحتتر با فضای اثر ارتباط برقرار کند.
در کنار شعرها، تصویرگری ملیحه احمدی نیز نقش مهمی در انتقال حس و حال کتاب دارد. تصاویر این مجموعه به عنوان بخشی از روایت عمل میکنند و به مخاطب کمک میکنند فضای عاطفی شعرها را بهتر درک کند.
یکی از ویژگیهای برجسته «یک دختر بیگوشواره»، ایجاز در روایت است. شاعر تلاش کرده با کمترین واژهها، بیشترین تصویر را ایجاد کند؛ رویکردی که باعث شده برخی شعرهای این مجموعه حالوهوایی شبیه یک روضه کوتاه و تصویری پیدا کنند.
عنوان کتاب از یکی از شعرهای مجموعه گرفته شده است، اما محتوای اثر تنها به یک روایت محدود نمیشود. هر شعر دریچهای به بخشی از واقعه عاشورا باز میکند؛ از تشنگی و وداع گرفته تا شهادت، دلتنگی و اسارت.
رهنما تلاش کرده است هر بار از زاویهای متفاوت به این حادثه نگاه کند و در عین حفظ فضای آیینی اثر، آن را با زبان مناسب مخاطب نوجوان روایت کند.
همراهی شعر و تصویر یکی از نقاط قوت این کتاب است. تصویرگریهای ملیحه احمدی تنها برای زیبایی بصری اثر به کار نرفتهاند، بلکه در کنار شعرها به انتقال مفهوم و ایجاد فضای احساسی کمک میکنند.
این ویژگی باعث شده کتاب علاوه بر نوجوانان، برای مخاطبان کمسنتر نیز جذاب باشد و ارتباط آنها با موضوع آسانتر شکل بگیرد.
«یک دختر بیگوشواره» در حوزه شعر آیینی کودک و نوجوان مورد توجه برخی رویدادهای ادبی نیز قرار گرفته است. این اثر به عنوان کتاب برگزیده بخش شعر کودک و نوجوان سومین دوره کتاب سال عاشورا معرفی شد و همچنین در فهرست نامزدهای نهایی شانزدهمین دوره جایزه قلم زرین قرار گرفت.
این مجموعه را میتوان تلاشی برای بازخوانی عاشورا با زبان شعر دانست؛ اثری که به جای روایت مستقیم و تاریخی، با تکیه بر تصویر، احساس و موسیقی کلمات، مخاطب نوجوان را به تماشای لحظههایی از یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ اسلام دعوت میکند.
«یک دختر بیگوشواره» سروده شاهین رهنما در ۲۴ صفحه توسط انتشارات بهنشر منتشر شده است.
نظر شما